АНЭУ Энди Бернхэмийн Манчестерийн дүр төрхийг хэрхэн өөрчилсөн бэ

2011 оны Арабын хаврын жагсаалаар Египетийн удаан хугацааны дарангуйлагч Хосни Мубарак засгийн эрхээс унасан нь Ойрхи Дорнодыг цочроож, орчин үеийн Манчестерийн дүр төрхийг өөрчлөхөд ч нөлөөлжээ гэж The Guardian сонин бичжээ. Мубаракийг залгамжилсан Лалын ахан дүүсийн удирдагч Мохамед Мурсиг Арабын Нэгдсэн Эмират Улс (АНЭУ) дайсан гэж үзэж байсан бөгөөд Их Британийн Дэвид Кэмероны засгийн газар Лалын ахан дүүсийн асуудалд хангалттай хатуу биш гэж санаа зовж, тэрбум фунтын зэвсгийн гэрээг цуцалж болзошгүйг анхааруулж байжээ. Эмиратыг өөрийн талд байлгахын тулд засгийн газрын нууц нэгж яаралтай байгуулагдаж, ашигтай хөрөнгө оруулалтын гэрээ санал болгосон бөгөөд үүний нэг нь Абу-Дабигийн Манчестер Сити клубийн өмчлөлийг хотод илүү гүнзгий хөрөнгө оруулалт болгон хувиргажээ.

Сонины дүн шинжилгээгээр сүүлийн арван жилд АНЭУ-ын засгийн газар эсвэл Эмиратын хөгжүүлэгчдийн Манчестерт эзэмшдэг газар, үл хөдлөх хөрөнгийн хэмжээ эрс нэмэгдэж, 2023 онд оргил үедээ 260 хөлбөмбөгийн талбайн хэмжээнд хүрсэн байна. Манчестер Сити клубийн эзэн шейх Мансур бин Заид аль-Нахаян клубээс гадна Их Британийн хамгийн том битүү арена, зочид буудал, орон сууцны барилгууд, их сургуулийн судалгаанд хөрөнгө оруулжээ. Манчестер Ситигийн луйврын дуулиан Абу-Дабигийн хот дахь өргөн нөлөөг олны анхаарлын төвд оруулсан бөгөөд энэ өсөлт Энди Бернхэмийг Даунинг-стрит хүртэл хүргэхэд тусалсан юм.

Энэ өөрчлөлт 2013 оны зун Кэмероны засгийн газар Манчестер хотын захиргааг Эмиратад зориулсан хөрөнгө оруулалтын санал боловсруулахыг хүссэнээр эхэлжээ. Үүний нэг нь Manchester Life хэмээх 1 тэрбум фунтын гэрээ болж, хотын захиргаа 6,000 орон сууц барихаар хотын төвийн газрыг Абу-Дабид 5 сая фунтаар худалдсан. Гэвч Manchester Life ердөө 2,039 орон сууц буюу амласны гуравны нэгийг л барьсан бөгөөд бусад хөгжүүлэгчдийн барьсныг нэмээд нийт 4,878 болж, төлөвлөснөөс бараг 20 хувиар дутсан. Шинэ барилгын дор хаяж 20 хувь нь нийгмийн, хямд үнэтэй орон сууц байх ёстой гэсэн бодлоготой ч эдгээрийн ердөө 8 хувь нь энэ ангилалд багтаж, Manchester Life нэгийг ч бариагүй байна.

Абу-Дабигийн санхүүжилттэй шинэ орон сууцнаас таван минутын зайд хуучин методист сүмийн танхимд ойр орчмын оршин суугчдад зориулсан яаралтай хүнс овоолжээ. Этихад цэнгэлдэх хүрээлэн хүртэлх замд Английн хоёр дахь хамгийн ядуу орон нутгийн хамгийн ядуу хорооллуудын зарим нь байрладаг бөгөөд хагас миль дотор дөрвөн хүнсний банк байна. Манчестерийн Төв хүнсний банкны гүйцэтгэх захирал Марк Блэйк “Амьжиргааны өртгийн хямралын үед энэ нь нүдэнд ил байвал эмх замбараагүй байдалд хүргэж болзошгүй. Энэ бол жинхэнэ санаа зовох асуудал байх ёстой” гэв.

2016 оны зун Бернхэм сонгогдвол томоохон үл хөдлөх хөрөнгийн компаниудыг хотын захирагчийн газрын татвар төлөгчдийн хөрөнгөөр олгох зээлээс ашиг хүртэхийг зогсооно гэж хэлж байсан. Гэвч жил хүрэхгүй хугацааны дараа тэрээр 300 тэрбум фунт орчим хөрөнгөтэй гэх шейх Мансурын эзэмшдэг Жерсид бүртгэлтэй компаниудад 55 сая фунтын зээл олгохыг зөвшөөрсөн. Их Манчестерийн нэгдсэн захиргаа зээлийг бүрэн эргүүлэн төлсөн гэж мэдэгдсэн ч эдгээр шийдвэрийг одоо хяналтын хорооны гишүүд шалгаж байна. Зээл батлагдахаас хэдхэн долоо хоногийн өмнө Бернхэм клубийн эздийн зочломтгой хүлээн авалтад оролцсон нь саяхан ил болсон бөгөөд тэрээр бүрэн ил тод байдлыг хангахаа амлав.

2015 оны 12 дугаар сард хотын захиргаа Абу-Дабитай 10 жилийн хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулж, хотын төвийн ойролцоох газрыг түрүүлж авах эрх олгосон бөгөөд тусгай заалтаар сонгогдсон улс төрчдийг шейх Мансурын компанийн бичгээр зөвшөөрөлгүйгээр гэрээг зарлахыг хориглосон байна. Одоо 350 сая фунт орчим үнэлэгдэх бүх үл хөдлөх хөрөнгийг шейх Мансур Жерси дэх охин компаниудаар дамжуулан эзэмшдэг. Хотын захиргаа ашиг хуваах гэрээний дагуу бараг 3 сая фунт, мөн 17.6 сая фунтын татвар авсан гэсэн ч татвар төлөгчдийн бодит өгөөж, гэрээний нөхцөл тодорхойгүй хэвээр байна.

2017 онд хотын удирдлага Manchester Life төслийн хажууд байрлах хоосон худалдааны цогцолборыг 42 сая фунтаар худалдан авсан бөгөөд акр тутмын үнэ нь шейх Мансурт 5 сая фунтаар худалдсан хөрш газраас дор хаяж зургаа дахин өндөр байжээ. Хотын захиргааны үл хөдлөх хөрөнгийн ахлах ажилтан Доминик Хейс шейх Мансурын бүлэгтэй хийж буй гэрээнд санаа зовж 2018 оны 3 дугаар сард гэнэт огцорсон бөгөөд дотоод шалгалтаар хотын захиргаа уг газарт хэт их төлсөн байж магадгүй гэсэн бусад ажилтны санаа зовнил ч илэрчээ. Бернхэм 7 дугаар сард Ерөнхий сайд болоход энэ газрыг 10 дугаар Хойд төвийн байнгын байр болгоно гэж таамаглаж байсан ч 10 дугаар сард Абу-Дабигийн холбоог шалгах ажил эрчимжихэд энэ төлөвлөгөөг чимээгүйхэн хойшлуулжээ.

Шеффилдийн их сургуулийн профессор Жонатан Силвер Эмиратынхны газар, үл хөдлөх хөрөнгийн худалдан авалт өсөж буй нь Манчестерийн загвар олон улсын санхүүжилтээс ямар ч үнээр хамааралтай болсны эмзэг байдлын талаар ноцтой санаа зовнил төрүүлж байна гэв. Тэрээр луйврын дуулианы улмаас шейх Мансур Манчестер Ситиг худалдахад хүрвэл Manchester Life төслийн олон зуун орон сууцад юу тохиолдох вэ гэдэг яаралтай асуулт байна гэжээ. Харин 25 жил хотын захиргааг удирдсан, одоо Манчестер Ситигийн хүндэт ерөнхийлөгч Ричард Лиз “Энэ бол Манчестерийн хувьд гайхалтай сайн гэрээ” гэж Абу-Дабитай байгуулсан гэрээнүүдийг өмгөөлсөөр байна.