АНУ, Израилийг Иранд дахин цохилт өгөхгүй байхыг сануулав

The Guardian-ы мэдээлснээр, Европ, Ойрх Дорнодын найман орны дээд хэмжээний уулзалтад оролцсон Гадаад хэргийн сайд нар АНУ, Израилийг Иран руу хийх довтолгоогоо сэргээхгүй байхыг уриалж, шинэ тулаан мөргөлдөөнийг тэлж, газрын тосны үнийг улам өсгөнө гэж сануулжээ. Шинэ олон улсын дайны эсрэг блок бий болсон нь Тегераны цөмийн хөтөлбөрийн хэлэлцээ мухардсан үед Иранд дахин цохилт өгөх АНУ, Израилийн улам ил болж буй төлөвлөгөөнд сорилт болж байна.

Истанбулын уулзалтыг хамтран зохион байгуулсан Туркийн Гадаад хэргийн сайд Хакан Фидан Иранд цэргийн хөндлөнгөөс оролцох нь ямар ч шийдэл биш бөгөөд шинэ цэргийн довтолгоо бүс нутагт дайн, мөргөлдөөнийг тэлнэ гэдэгт санал нэгдсэн гэв. Сайд нар мөн Хуситууд Саудын Араб руу халдахаа зогсоож, одоо Ираны хөлөг онгоц, дроноор хаагдсан Ормузын хоолойг нэн даруй нээхийг шаарджээ.

Францын Гадаад хэргийн сайд Жан-Ноэль Барро Иран, АНУ-ын хооронд дахин дайн гарвал хоёр талд хоёуланд нь муу бөгөөд тавдугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн газрын тосны үнийн өсөлтийг улам дордуулна гэв. Их Британийн Гадаад хэргийн сайд Эд Милибэнд ч хоёр талыг дипломат арга замыг сонгохыг уриалав.

Турк, Германы санаачилсан энэхүү урьд өмнө байгаагүй уулзалт нь Европын сайд нарт Йемен, Палестин, Иран зэрэг Ойрх Дорнодын хямралд оролцох ховор боломж олгосон юм. Тэд Хуситуудын нисэх онгоцны буудал, эрчим хүчний байгууламж руу хийж буй дрон, пуужингийн довтолгооноос хамгаалахад Саудын Арабт агаарын хүчний хамгаалалт илгээснээс бусдаар ихэвчлэн гадны ажиглагч байсаар ирсэн.

Ойрх Дорнодын орнуудыг Фидан, Египетийн Бадр Абдельатти, Пакистаны Исхак Дар, Саудын Арабын Фейсал бин Фархан нар төлөөлсөн бөгөөд Пакистан, Турк, Саудын Араб наймдугаар сард Меккийн батлан хамгаалах аюулгүй байдлын гэрээ байгуулсан ба Египет нэгдэж магадгүй. Европын талыг Барро, Милибэнд, Германы Йоханн Вадефуль, Италийн Антонио Тажани нар төлөөлж, Палестины асуудал, Ормузын хоолойн аюулгүй байдал, Йемен, Орос-Украины дайныг зогсоох хүчин чармайлтыг хэлэлцэв.

Вадефуль АНУ-ыг шүүмжлээгүй ч Хуситууд болон Ираныг дэлхийн худалдааг дарамталж, эрчим хүч, бордооны дэлхийн нийлүүлэлтийг боомилсоор байна гэж буруутгав. Тэрбээр далайн замд хийж буй халдлагын үр дагаврыг шатахуун түгээх станц, супермаркет дээр мэдэрч байгаа бөгөөд өөр газарт өлсгөлөнгийн аюул нүүрлэж байна гэжээ.

Тажани уулзалтын зорилго нь усан замын эрх чөлөөг баталгаажуулахын тулд хурцадмал байдлыг намжаах явдал гэж хэлээд, “Энэ асуудлыг зөвхөн цэргийн аргаар шийдэж чадна гэдэгт би итгэхгүй байна” гэв. Түүний хэлснээр, манай эдийн засагт амин чухал Ормузыг дахин нээхийг хүсвэл яриа хэлэлцээг дэмжиж, Иранд ийм хандлагаа үргэлжлүүлж болохгүй гэдгийг ойлгуулах ёстой.