Австралийн Сангийн сайд Чалмерс инфляц, сул өсөлт, ажилгүйдлийн давхар сорилттой тулгарч байна

The Guardian-ы эдийн засгийн тоймд дурдсанаар, Австралийн Сангийн сайд Жим Чалмерс Баасан гарагт яамныхаа мэргэжилтнүүд 12 дугаар сард гарах төсвийн хагас жилийн тодотголын өмнө эдийн засгийн өсөлтийг бууруулж, ажилгүйдлийг өсгөж төсөөлж байгааг мэдэгдэв. Өмнөх долоо хоногт тэрбээр жилийн дараа эдийн засаг арай дээрдэнэ гэж хэлж байсан ч нөхцөл байдал улам муудаж байна. Нийтлэлд өндөр инфляц, сул өсөлт, нэмэгдэж буй ажилгүйдэл нь Сангийн сайдын санаа зовнилын жагсаалтыг уртасгаж буйг онцолжээ.

Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн өргөжсөнөөр дэлхийн жишиг газрын тосны үнэ 113 ам.долларт хүрч, 4 дүгээр сард тогтоосон 120 орчим ам.долларын дээд түвшиндээ ойртов. АНУ, Израиль Иран руу довтлохоос өмнөхөөс жолооч нар бензиний литр тутамд 60 цент илүү төлж байгаа нь 60 литрийн савыг дүүргэхэд 36 доллар нэмэгдүүлдэг. Долоо хоногт нэг удаа түлш авдаг гэр бүлийн сарын зардал 2 дугаар сартай харьцуулахад 144 доллараар өссөн гэсэн үг. The New York Times-ийн мэдээлснээр АНУ, Израиль Америкийн дунд хугацааны сонгуулийн дараа Иран руу дахин довтлох төлөвлөгөө боловсруулжээ.

Westpac банкны шинжээчид мөргөлдөөн хурцдах тохиолдолд газрын тосны үнэ 150 ам.доллар руу өсөх хувилбарыг тооцоолсон нь энэ сард Олон улсын валютын сангаас гаргасан анхааруулгатай дүйцэж байна. Ийм хувилбар инфляц, бодлогын хүүд асар их нөлөө үзүүлэх бөгөөд 11 дүгээр сарын 3-нд хүүг тав дахь удаагаа нэмэх магадлалтай байна.

Үүний зэрэгцээ дэлхийн эдийн засгийн цоорхойг нөхөж байсан хиймэл оюуны асар их зардал ганхаж, дэд бүтэц барьж буй компаниудын өр огцом өссөнд хөрөнгө оруулагчид санаа зовсноор Уолл Стрийтэд хувьцааны үнэ дахин унав. Дата төвүүдийн эсрэг олон нийтийн эсэргүүцэл, технологийн хөөсний тухай яриа ч нэмэгдэж байна.

Нөөцийн банкны Эндрю Хаузерын хэлснээр өндөр инфляц, сул өсөлт, нэмэгдэж буй ажилгүйдэл бол төв банкирын хар дарсан зүүд юм. Нийтлэлд энэ нь олны дэмжлэг буурч буй Сангийн сайдын хувьд ч мөн адил гэж тэмдэглэжээ. Чалмерс Politico-д ярихдаа хүмүүст ирж буй дарамт маш их бөгөөд зарим шалтгаан нь засгийн газрын хяналтаас гадуур байгааг онцолсон. Энэ байдал түүнийг шөнө нойргүй болгодог бөгөөд засгийн газар амьжиргааны өртгийн дэмжлэг үзүүлэх, төсвийг хариуцлагатай удирдах боломжтой ч Вашингтон, Тегеран, Зүүн Европт гарсан хоёр дайны шийдвэрээс хамааралтай хэвээр гэв.

Нийтлэлд дурдсанаар засгийн газрын өндөр зардал инфляцтай тэмцэхэд тус болохгүй байгааг сөрөг хүчин байнга онцолдог бөгөөд бүтээмжийн өсөлт зогсонги байгаа нь эдийн засгийг хурдны хязгаартаа эрт хүргэж, инфляцыг нэмэгдүүлж байна.

Засгийн газар түлшний онцгой албан татварыг дахин түр бууруулж бензиний үнийг хямдруулах боломжтой ч олон тэрбум долларын энэ дэмжлэг Нөөцийн банкны инфляцтай тэмцэх ажлыг хүндрүүлнэ. Харин 12 дугаар сарын тодотголд зардлаа эрс танах нь төв банкинд тус болох ч сул эдийн засгийг улам удаашруулж, ажилгүйдлийг өсгөх эрсдэлтэй. Хаузер үүнийг нэг асуудлын шийдэл нөгөөг нь хүндрүүлдэг хүнд сонголтын ертөнц гэж нэрлэжээ.