Оросын торноос Ирландын хоргодох газар хүртэл: Бу, Тяпа баавгайн таван жилийн аврах аялал

Олон жил давчуу торонд байсан хоёр хүрэн баавгай олон улсыг дамнасан, хоёр томоохон мөргөлдөөнөөс болж тасалдсан, 100 гаруй хүн оролцсон гайхалтай аврах ажиллагааны дараа шинэ амьдралдаа дасан зохицож байна гэж Би-Би-Си мэдээлэв. Бу, Тяпа хоёрын Оросын Дагестан Бүгд Найрамдах Улсаас Ирландын хөдөө хүртэлх таван жилийн аврах аялал огт амаргүй байжээ. Нэг баавгай бүх амьдралаа циркт албадан тоглож өнгөрөөсөн бол нөгөө нь босоо зогсож ч чадахгүй жижиг торонд хоригдож байв.

Өнөөдөр баавгайнууд Донегал мужид байрлах аврагдсан амьтдын хоргодох газар болох Wild Ireland хоргодох газарт мод, өвсний дунд огт өөр ертөнцөд дасан зохицож байна. Wild Ireland хоргодох газрыг үүсгэн байгуулагч Киллиан Маклафлин Бу, Тяпа хоёрын тухай 2021 онд анх мэдэж, тэднийг Донегалд аюулгүй авчрахаар амлажээ. 2019 оны 10 дугаар сард нээгдсэн уг газар хүрэн баавгай, сармагчин, чоно, шилүүс зэрэг амьтдад аюулгүй орчин олгодог.

Маклафлины хэлснээр Тяпа ердөө 2.5 х 2.5 х 2 метр хэмжээтэй, босоо зогсоход хэтэрхий намхан, дээвэргүй торонд амьдарч, хатуу өвөл, халуун зуны аль алинд нь ил байжээ. Түүнд усны сав байгаагүй бөгөөд хоолойгоор ус уудаг байсан бөгөөд эцэст нь хатаасан чихмэл болгохоор алах зорилгоор өсгөж байсан аж. Аврагдах үедээ хоёр баавгай хоёулаа хүнд хоол тэжээлийн дутагдалтай, сэтгэл зүйн гэмтлийн шинж тэмдэгтэй байсан бөгөөд цусны шинжилгээгээр удаан хугацааны шингэн алдалттай холбоотой бөөрний ноцтой асуудал илэрсэн байна.

Маклафлины хэлснээр 2022 оны 2 дугаар сард Орос Украин руу түрэмгийлсэн нь Украинаар дамжих анхны тээврийн замыг боломжгүй болгосон. Дараа нь Ойрхи Дорнодоор дамжих өөр замыг судалсан ч 2026 оны 2 дугаар сард Ирантай холбоотой мөргөлдөөн хурцдаж, бүс нутаг даяар агаарын орон зай хаагдаж, нислэг тасалдсанаар төлөвлөгөө дахин тасалдсан. Аврах ажиллагаанд Орос, Арабын Нэгдсэн Эмират, Ирландын сайн дурынхан, хуульчид, мал эмч нар, амьтан тээвэрлэх мэргэжилтнүүд, ачааны баг, албан тушаалтнууд зэрэг 100 гаруй хүн оролцжээ.

2025 оны 10 дугаар сарын сүүлээр Санкт-Петербургийн ойролцоох циркийн хуучин барсыг асардаг Tiger House хоргодох газрын ажилтан Дима, Яна Ким нар баавгайнуудыг аврахаар Дагестан руу 36 цаг машинаар явжээ. Бу, Тяпа хоёрыг зэвэрсэн ган торноос нь огтолж гаргаж, тайвшруулах тариа хийж, аюулгүй тээврийн хайрцагт хийн Tiger House руу авчирч, мал эмнэлгийн эмчилгээ хийлгэж, хорио цээрт байлгасан. Хэдэн сарын бэлтгэл, удаа дараа хойшлолтын дараа баавгайнууд Москвагаас Абу-Дабигаар дамжин Дублин руу нисч, 8 дугаар сард Ирландад хүрч иржээ.

Маклафлины хэлснээр Wild Ireland хоргодох газарт ирснээс хойш хоёр баавгай жин нэмж, үс нь сайжирч, давтан цусны шинжилгээгээр бөөрний үйл ажиллагаа нь хэвийн болсон байна. Тэдний амьдрах орчинд ой мод, ус, судлах орон зай, мөн хүсвэл олны нүднээс далд нуугдах хамгаалалттай газар бий. “Эдгээр баавгай гэмтэл авсан бөгөөд эдгэрэх үйл явцын эхний алхам бол тэднийг ой руу буцааж, сарвууг нь хөрс, өвсөнд хүргэж, судлахад нь туслах явдал юм” гэж тэрээр хэлэв.

Wild Ireland хоргодох газрын багийн гишүүн, Белфастын Хатан хааны их сургуульд амьтан судлалын чиглэлээр суралцсан Хлое Макэлхаттон баавгайн амьдрах орчинд хоол нууж, тэднийг өөрсдөө хайж олоход урамшуулснаар байгалийн зан төлөвийг нь дэмжиж, шинэ задгай орон зайд илүү тухтай болоход тусалсан гэв. “Цаг хугацааны явцад бид тэдний өөртөө итгэх итгэл нэмэгдэж, хоёуланд нь бие махбод, сэтгэл санааны хувьд гайхалтай өөрчлөлт гарч байгааг харсан” гэж тэрээр хэлэв.