Өсвөр насныханд уураг ихтэй ундаа: сайн уу, муу юу

Уургийг нунтаг ундаа эсвэл хөнгөн зууш хэлбэрээр хэрэглэж болох бөгөөд пудинг, зарим талх ч уургийн эх үүсвэр гэж сурталчлагддаг гэж DW бичжээ. Залуучуудад зориулсан уургаар баяжуулсан бүтээгдэхүүнүүд ч гарч байгаа бөгөөд энэ нь үр дүнгээ өгч байгаа бололтой. Мичиганы их сургуулийн 2024 онд 1,000 орчим эцэг эхийн дунд хийсэн судалгаагаар 13-17 насны хүүхэдтэй эцэг эхийн тал шахам нь хүүхэд нь өнгөрсөн жил уургийн бүтээгдэхүүн хэрэглэсэн гэж хариулжээ. Хөвгүүд голдуу спорт, булчин бэхжүүлэх зорилгоор, охид хоол тэжээлээ тэнцвэржүүлэх, жингээ хасахын тулд хэрэглэдэг байна. Statista статистикийн порталын мэдээллээр Германд фитнессийн уургийн бүтээгдэхүүний жижиглэн борлуулалтын орлого 2024 оны 3 дугаар сараас 2025 оны 3 дугаар сарын хооронд 25 орчим хувиар өссөн байна.

Уураг бол бодисын солилцооны гол барилгын материал бөгөөд булчин, арьс, эрхтний эдийг бүтээж, нөхөн сэргээхэд чухал үүрэгтэй. Германы Хоол тэжээлийн нийгэмлэгийн (DGE) зөвлөмжөөр эрүүл насанд хүрсэн хүн өдөрт биеийн жингийн нэг килограммд 0.8 грамм уураг хэрэглэх ёстой бөгөөд жишээлбэл 65 кг жинтэй эмэгтэй өдөрт 52 грамм уураг идэх хэрэгтэй. Гэхдээ үүнийг тусгай уургийн бүтээгдэхүүнгүйгээр, жишээлбэл өглөө овъёосны үр бүйлсний ундаатай, өдөр шарсан төмс бяслагтай, орой самрын тостой бүхэл үрийн талх идэж хангаж болно.

Өсөж буй залуучууд арай илүү буюу биеийн жингийн нэг килограммд 0.9 грамм уураг хэрэглэх ёстой бөгөөд 45 кг жинтэй өсвөр насны хүүхэд өдөрт 40.5 грамм уураг идэх хэрэгтэй. 65-аас дээш насныхан болон нэгээс дөрвөн насны хүүхдүүд биеийн жингийн нэг килограммд нэг грамм уураг хэрэглэх ёстой. Германд 2015-2017 онд хийсэн судалгаагаар хүүхэд, залуучууд ихэвчлэн хэт их уураг хэрэглэдэг бөгөөд зургаагаас 17 насныхны тал орчим нь зөвлөсөн хэмжээнээс хоёр дахин их уураг иддэг болох нь тогтоогджээ.

DGE нийгэмлэгийн хэлснээр хэт их уураг урт хугацаанд хортой байж болох бөгөөд янз бүрийн судалгаагаар хэт их, ялангуяа амьтны гаралтай уураг иддэг хүүхдүүд ихэвчлэн илүүдэл жинтэй болдог. Хамгийн гол нь хэт их уураг бөөрөнд хэт их ачаалал өгч, гэмтэл учруулж болзошгүй, учир нь бөөр уургийн барилгын материал болох амин хүчлийг шээсээр гадагшлуулахаас өмнө мочевин болгон хувиргах ёстой. Хангалттай шингэн уудаггүй, эсвэл бөөрний өвчтэй хүмүүст, мөн өсвөр насныханд эрсдэл илүү өндөр байдаг.

Бие махбодийн идэвх ихтэй хүмүүсийн уургийн хэрэгцээ өндөр байдаг. DGE нийгэмлэгийн байр суурийн баримт бичигт дурдсанаар тамирчид биеийн байдал, бэлтгэлийн зорилгоосоо хамааран биеийн жингийн нэг килограммд 1.2-2 грамм уураг хэрэглэх ёстой боловч энэ зөвлөмж өдөрт таван цагаас илүү бэлтгэл хийдэг хүмүүст л хамаарна. Уураг өлсгөлөнг сайн дардаг тул жингээ хасахыг хүсэгчдийн сонирхлыг татдаг ч урт хугацаанд хэр их илчлэг авч, хэр их зарцуулж байгаа нь хамгийн чухал юм. DGE уургийн хэрэглээг юуны өмнө ургамлын гаралтай эх үүсвэрээр нэмэгдүүлэхийг зөвлөдөг.

Уургийн нунтаг, баар нь ихэвчлэн витамин, эрдэс бодисоос гадна чихэр орлуулагч, элсэн чихэр, нэмэлт бодис зэрэг хэрэггүй орцоор баяжуулагдсан байдаг бөгөөд Кёльны Германы спортын их сургууль булчин бэхжүүлдэг гэж магтагдсан уургийн бүтээгдэхүүнээс допингийн бодис ч илрүүлжээ. Ихэвчлэн сүүний уурагаас бүрддэг нунтаг арьсны тосны ялгаралтыг нэмэгдүүлж, батга үүсгэх эсвэл даамжруулж болзошгүй ч шууд холбоо нь бүрэн нотлогдоогүй байна. Мэргэжилтнүүд мөн уургийн ундаа залуучуудыг ердийн хоолоо цөөн идэхэд хүргэж магадгүй гэж эмээж байна.

Уургаар баяжуулсан хүнс ихэвчлэн үнэтэй бөгөөд хэрэглэгчдийн байгууллагуудын 2022 оны судалгаагаар бяслаг, ааруул, шар буурцгийн ундаа зэрэг байгалиасаа уураг ихтэй хүнс үйлдвэрлэгч уургийн агуулгыг нь онцолсон тохиолдолд илүү үнэтэй байдаг ажээ. DGE уургийн хэрэгцээ өндөртэй тамирчид ч хоол тэжээлээ оновчтой болгосноор хэрэгцээгээ хангах ёстой бөгөөд ачаалалтай үед бие махбодод уургаар баяжуулсан нэмэлт хэрэгтэй гэх шинжлэх ухааны нотолгоо байхгүй гэж зөвлөдөг. Гэхдээ харшилтай, хоол боловсруулах, зажлах, залгих бэрхшээлтэй эсвэл хоолны дуршил маш бага хүмүүст уургийн бэлдмэл хэрэглэх нь утга учиртай байж болох юм.