Оюутны хөдөлгөөн Сербийн сонгуульд Вучичтэй тэнцүү өрсөлдөж байна

BBC-гийн мэдээлж буйгаар, Ням гарагт болох Сербийн парламентын сонгуулийн тэргүүлэх зүтгэлтнүүдийн нэг бол кардиологич Илия Срданович юм. Нови Садын их сургуулийн профессор тэрбээр Сербийн дэвшилт нам (СНС) 2012 онд засгийн газарт орсноос хойш Александр Вучичид тулгарсан хамгийн ноцтой сорилт болсон сөрөг хүчний хөдөлгөөний жагсаалтыг тэргүүлж байна. Оюутнуудын шударга тэмцэлд тэдэнтэй хамт зогсох нь туйлын хэвийн зүйл гэж тэрбээр BBC-д хэлэв.

Оюутны жагсаалт Нови Сад хотын галт тэрэгний буудлын саравч нурж 16 хүн амь үрэгдсэнд уурласан залуучуудын бараг хоёр жил үргэлжилсэн авлигын эсрэг жагсаалаас үүссэн. Их сургуулиудын оюутны чуулганууд өөрсдөө нэр дэвшихийн оронд 250 нэр дэвшигч сонгосон бөгөөд хөдөлгөөн шатлал, томилсон удирдагчгүй тул Срданович ялалт байгуулбал заавал Ерөнхий сайд болох албагүй.

Вучич 2012 оноос хойш Шадар сайд, Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгчөөр ээлжлэн ажилласан бөгөөд өнгөрсөн сард ээлжит бус сонгууль зарлахдаа Ерөнхий сайдын албан тушаалд дахин өрсөлдөхөөр Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаас огцорсон. Хүн амын нэлээд хэсэг түүнийг улсынхаа ашиг сонирхлыг хамгаалдаг хүчирхэг удирдагч гэж үзэж дэмждэг бөгөөд тэрбээр сүүлийн арван жилийн эдийн засгийн өсөлт, дэд бүтцийн сайжруулалтыг онцолдог. Вучич оюутны хөдөлгөөнийг гадаадын дэмжлэгтэй, “төрийг унагах” зорилготой гэж тодорхойлжээ.

Найдвартай санал асуулга ховор ч шинжээчид маш ширүүн өрсөлдөөн болно гэж таамаглаж байна. Оюутны жагсаалтын нэр дэвшигчид эрдэмтэн, тамирчин, эдийн засагч, инженер гээд олон салбарын хүмүүс бөгөөд хэн нь ч улс төрийн туршлагагүй ч тэднийг сонгосон оюутнууд үүнийг сул тал бус давуу тал гэж үздэг. Нови Садын их сургуулийн оюутан Александра үг хэлэх эрх чөлөө ноёлсон, шөнө дунд гэртээ алхахад танхайрагчдад зодуулахгүй улсыг тэд хүсэж байна гэв.

Оюутны жагсаалт, түүний дэмжигчид Вучич болон СНС төрийн байгууллага, хэвлэл мэдээллийг ноёрхож байна гэж үздэг. 2023 оны парламентын сонгуульд Олон улсын сонгуулийн ажиглалтын төлөөлөгчид хэвлэл мэдээллийн нэг талыг баримталсан байдал, төрийн албан тушаал, нөөцийг буруугаар ашигласнаас болж эрх баригч нам “давамгай давуу байдалтай” байсныг тэмдэглэжээ. BBC СНС-ийн тэргүүлэх зүтгэлтнүүдэд ярилцлага хүссэн ч хариу ирээгүй.

Сүүлийн 18 сарын турш Белградын төвд Үндэсний ассамблей, Ерөнхийлөгчийн ордны хоорондох жижиг цэцэрлэгт хүрээлэнд СНС-ийг дэмжигчдийн байнгын хуаран байрлаж, оршин суугчид нь сэтгүүлчид рүү удаа дараа халдсан. Гэвч Вучичийн гол сорилт хэвээр хоёр жилийн өмнө Нови Садын буудал дээр болсон явдал юм: буудлын засвар нь Белград, Будапештийг холбох өндөр хурдны төмөр замын гол хэсэг байсан тул тэрбээр гамшгаас холдож чадахгүй байна.

ACLED-ийн Зүүн Европын шинжээч Магда Анастасиевичийн хэлснээр, Вучич өмнө нь үргэлж буруутан олж, асуудлыг тэдэнд тохож чаддаг байсан ч саравчны хувьд тийм биш болжээ. Дипломатын талаар Вучич ЕХ-той элсэлтийн хэлэлцээг үргэлжлүүлэхийн зэрэгцээ Косовогийн тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрдөггүй Орос, Хятадтай нягт харилцаагаа хадгалж, Оюутны жагсаалт засгийн эрхэнд гарвал энэ харилцаа тасарч болзошгүй гэж сануулж байна.

Кампанит ажлын сүүлийн цуглаанд СНС Белград Аренад зөвхөн Вучичийг илтгэгчээр оролцуулсан бол Сава голын нөгөө эрэгт Славия талбайд Оюутны жагсаалтын цуглаанд 150 мянга орчим хүн оролцсон гэж мэдээлжээ. Хүчирхэг ганц удирдагч уу, хамтын арга барил уу гэсэн сонголтыг одоо Сербийн сонгогчид хийнэ.