ЕХ-ны удирдагчид Украины батлан хамгаалахад илүү хувь нэмэр оруулахыг Бёрнхэмээс шаардана

The Guardian сонины мэдээлснээр, Европын холбооны (ЕХ) удирдагчид арван нэгдүгээр сарын 20-нд Брюссельд болох ЕХ–Их Британийн дээд хэмжээний уулзалтаар Их Британийн Ерөнхий сайд Энди Бёрнхэмийг (Andy Burnham) Украины 2027 оны батлан хамгаалах зардалд илүү их хөрөнгө оруулахыг шаардах гэж байна. Бёрнхэм Европын комиссын дарга Урсула фон дер Ляйен, Европын зөвлөлийн дарга Антониу Коштатай уулзах юм.

ЕХ-ны албан тушаалтнуудын үзэж буйгаар Их Британи, Канад, Япон зэрэг G7-ийн гишүүд Украинд илүү туслах ёстой ч сүүлийн олон улсын уулзалтуудаар тавьсан хүсэлтэд хариу өгөөгүй гэж Брюссель үзэж байна. Фон дер Ляйен ирэх долоо хоногт Монреальд болох ЕХ–Канадын дээд хэмжээний уулзалтаар Канадын Ерөнхий сайд Марк Карнигаас ч мөн адил хүсэлт тавина. ЕХ цаашид Швейцарь, Өмнөд Солонгос, Австрали, Шинэ Зеландаас ч нэмэлт тусламж хүсэж магадгүй аж.

Украин 2027 онд батлан хамгаалах болон иргэний хэрэгцээгээ санхүүжүүлэхэд 70 тэрбум еврогийн (58 тэрбум фунт стерлинг) дутагдалтай тулгарна гэж мэдэгдсэн. Комиссын тооцоогоор ЕХ болон гишүүн орнууд Украины санхүүгийн хэрэгцээний 80 хувийг хариуцаж байгаа бөгөөд ЕХ-ны шударга хувь нь гуравны хоёр, үлдсэнийг бусад холбоотон хариуцах ёстой гэж үзэж байна. ЕХ өнгөрсөн жил Киевийн 2026, 2027 оны санхүүжилтийн гуравны хоёрыг нөхөх зорилготой 90 тэрбум еврогийн зээл баталсан ч ОХУ довтолгоогоо эрчимжүүлж, дайн тав дахь өвөлдөө орж байгаа тул зардал өссөөр байна.

Фон дер Ляйен өнгөрсөн долоо хоногт улс орны нэр заалгүйгээр “Бид тэргүүлсээр байх болно, гэхдээ бусад түншүүд яаралтай хувь нэмрээ нэмэгдүүлэх хэрэгтэй” гэж сэтгүүлчдэд хэлжээ. Британийн засгийн газар Украинд 25 тэрбум фунт стерлинг, үүний 16 тэрбумыг цэргийн тусламжид зориулахаа амласан гэдэг. Сангийн сайд Жон Хили ирэх долоо хоногт анхны төсвөө өргөн барихаар бэлтгэж байгаа бөгөөд энэ сарын эхээр Украинд цэрэг, дипломат, эдийн засгийн дэмжлэгээ нэмэгдүүлэх арга замыг судалж байгаагаа мэдэгдсэн. Түүнд зардал нэмэх шаардлага, зээлийн өртөг өсөлт, эдийн засгийн бүрхэг төлөв зэрэг дарамт тулгарч байна.

Килийн хүрээлэнгийн Ukraine Support Tracker-ийн мэдээгээр Их Британи АНУ, Герман, Францын дараа Украины дөрөв дэх том хандивлагч ч ДНБ-тэй харьцуулбал үндэсний орлогынхоо 0.86 хувийг зарцуулж, Франц 1.1, Германы 1.5 хувиас доогуур байна. Эдгээр гурван том эдийн засаг Дани (4.2 хувь), Эстони (3.8 хувь) зэрэг Нордик, Балтийн орнуудаас хамаагүй бага зарцуулдаг ч Франц, Германы ЕХ-ны хөтөлбөрт оруулсан хувийг хасвал Их Британитай ойролцоо болно. Британийн засгийн газраас тайлбар авахаар холбогдсон бол Европын комисс тодорхой улсын талаар тайлбар өгсөнгүй.

Дээд хэмжээний уулзалтаар удирдагчид гурван хэлэлцээр байгуулна гэж үзэж байна. Үүнд Brexit-ийн бичиг цаасны ажлыг багасгах хүнс, малын эрүүл мэндийн (SPS) хэлэлцээр, Британийн аж үйлдвэрийг Европын нүүрстөрөгчийн татвараас хамгаалах зорилгоор хоёр талын хүлэмжийн хийн ялгарлын худалдааны схемийг (ETS) холбох, мөн 18–30 насны залуучуудад хоёр эрэгт амьдарч, ажиллаж, аялж, суралцах боломж олгох залуучуудын шилжилт хөдөлгөөний хөтөлбөр багтана.

Сүүлчийн томоохон маргаан болох их сургуулийн төлбөрийн асуудлыг Европын комисс хойшлуулахыг санал болгосон нь Британийн хэлэлцээчдэд таатай дохио болжээ. Их Британи ЕХ-ны оюутнуудаас олон улсын буюу дотоодоос ойролцоогоор дөрөв дахин өндөр төлбөр авахыг хүсдэг бол ЕХ Brexit-ээс өмнөх шиг дотоодын үнээр тооцохыг шаарддаг. Комисс энэ асуудлыг дээд хэмжээний уулзалтаас хойш зургаан сарын дотор техникийн хэлэлцээрээр шийдэхийг санал болгосон ч ЕХ-ны эх сурвалжууд SPS, ETS хэлэлцээр залуучуудын хөтөлбөрийн талаар тохиролцоо хүртэл хүчин төгөлдөр болохгүй тул хөшүүрэг хадгалсаар байна гэж үзэж байна.

ЕХ-ны нэг дипломатч гурван хэлэлцээрийг Их Британид өгч буй бэлэг ч тийм ч том бэлэг биш гэж тодорхойлоод, Их Британи эдгээр хэлэлцээрт зайлшгүй хэрэгтэй байгаа нь ЕХ-ны хөшүүрэг гэж хэлжээ. Мөн Хятадын эсрэг Европын хамгаалалтын арга хэмжээний золиос болохгүйн тулд Их Британи ЕХ-той эдийн засгийн аюулгүй байдлын хэлэлцээр байгуулахыг хүсэж буй нь өөр нэг хөшүүрэг аж. Харин өөр нэг дипломатч ЕХ-ны 27 гишүүн орны дунд төлбөрийн асуудлыг хойшлуулах талаар зөвшилцөл байхгүй гэж хэлэв.