Эсэргүүцлийн жагсаал нэмэгдэхийн хэрээр Венесуэлийн эрчим хүчний хямрал гүнзгийрч байна

Улс даяар цахилгаан тасарч буй үед Венесуэлийн дөрвөн мужид (Сулиа, Лара, Португеса, Фалькон) болсон эсэргүүцлийн жагсаалын дэлгэцийн зураг. NTN4-ийн 2026 оны 9 дүгээр сарын 3-нд нийтэлсэн “Венесуэлчүүд цахилгааны тасалдлыг цаашид тэвчиж чадахгүй болж, эсэргүүцэн гудамжинд гарав” нэртэй YouTube бичлэгээс авав. Шударга хэрэглээ.

Энэхүү нийтлэл нь Global Voices-ийн 2026 оны 9 дүгээр сарын “Ардчилал дахь эсэргүүцэл” онцлох цувралын нэг хэсэг юм. Энэ цувралаар бид эсэргүүцлийн олон хэлбэр, төрөөс түүнийг хууль бус мэтээр харуулж, дарангуйлахад хэрэглэдэг арга барил, эсэргүүцэл ба ардчиллын хоорондох нарийн төвөгтэй харилцааг судлахыг зорьж байна. Та энд хандив өгч энэхүү сурвалжлагыг дэмжих боломжтой.

“Өчигдөр бид 11 цагийн турш цахилгаангүй байлаа. Түүний өмнөх өдөр долоон цаг байсан” хэмээн 33 настай зураач, дизайнер Янира ярив. Тэрбээр 73 настай, өвчтэй аавынхаа хамт Венесуэлийн цахилгааны хязгаарлалтад хамгийн их өртсөн хотуудын нэг болох Маракайбод амьдардаг. Жилийн ихэнх хугацаанд агаарын хэм өндөр байдаг энэ бүс нутагт цахилгаангүй байх нь зүгээр нэг таагүй байдал биш юм. Түүний гэр бүлийн хувьд цахилгааны тасалдал эрүүл мэнд, ажил, өдөр тутмын амьдралд нь шууд нөлөөлдөг.

Улс даяар улам удаан үргэлжилж, урьдчилан таамаглахад бэрх болсон цахилгааны тасалдал ажил, боловсрол, бизнес, нойрыг алдагдуулж байна. Хэд хэдэн хотод бухимдал гудамжинд асгарч, оршин суугчид харанхуйд зам хааж, цахилгааны тасалдлыг эсэргүүцэж байна.

8 дугаар сард Турмеро, Валенсиа зэрэг хэд хэдэн хотын оршин суугчид байдал муудаж буйг эсэргүүцэн шөнө гудамжинд гарчээ. Улсын эмзэг эрчим хүчний сүлжээнд ачаалал нэмэгдэхийн хэрээр эрх баригчид цахилгааны хязгаарлалтыг өргөжүүлж байх үед эдгээр жагсаал болсон юм.

Хямрал Каракасаас гадна онцгой хүнд байгаа бөгөөд хэд хэдэн бүс нутагт өдөрт зургаагаас 15 цаг хүртэл үргэлжлэх төлөвлөгөөт тасалдал гарч байгаа тухай мэдээлэгдэж байна. Эрх баригчид төрийн салбарын зарим ажилтны ажлын цагийг богиносгож, цахилгааны хэрэглээг бууруулахаар худалдааны төвүүдтэй тохиролцжээ.

Засгийн газар хомсдол хурцдаж буйг зарим талаар Венесуэлд ган гачиг, ер бусын өндөр хэм авчирсан Эль-Ниньогийн нөлөөтэй холбон тайлбарлав. Гэвч нөхцөл байдлыг улам дордуулж буй өөр хэд хэдэн хүчин зүйл бий. Тухайлбал, Гури усан цахилгаан станцад томоохон эвдрэл гарч, 770 МВт эрчим хүч үйлдвэрлэдэг турбинуудын нэг нь эвдэрчээ.

Тус улсын цахилгааны асуудал одоогийн цаг агаарын нөхцөлөөс хамаагүй өмнө үүссэн. Венесуэлийн эрчим хүчний систем олон жилийн турш хөрөнгө оруулалтын дутагдал, засвар үйлчилгээний доголдол, авлигын хардлагад өртсөөр ирсэн бөгөөд үүний улмаас улсын цахилгааны хэрэгцээг хангах чадвар нь улам суларч байна.

Венесуэлийн хамгийн том, эдийн засгийн хувьд хамгийн чухал хотуудын нэг болох Маракайбогийн оршин суугчдын хувьд хямрал хувь хүний гүн асуудал болжээ. Янирагийн хэлснээр тэрбээр өдөрт дор хаяж зургаан цаг цахилгаангүй байх нь бий. Цахилгааны тасалдал түүний амьжиргаа, сэтгэцийн эрүүл мэндэд аль алинд нь нөлөөлжээ.

Цахилгааны тасалдал хэвийн ажиллахад саад болдог тул тэрбээр ажил олох, тэр байтугай зайнаас ажиллахад ч бэрхшээлтэй байв. Эцэст нь тэрбээр гэрээсээ жижиг бизнес эрхэлж, эхлээд сэндвич болон тус бүс нутагт алдартай мөсөн амттан сепильядос сулианос (cepillados zulianos) зарж эхэлжээ. Гэвч цахилгаан ямар ч сэрэмжлүүлэггүйгээр тасарч болзошгүй нөхцөлд хоол хүнсийг хөлдүүгээр, ундааг хүйтнээр хадгалах нь байнгын сорилт болдог:

Хамгийн хэцүү мөчүүд шөнө тохиодог. Агааржуулагчгүй бол Маракайбогийн хүчтэй халуунд унтахад хэцүү. Цонх онгойлгох нь бага зэрэг тус болдог ч халуун орны шавьж орж ирдэг. Янирагийн хэлснээр энэ байдал түүний нойронд маш хүнд нөлөөлж, тэрбээр нойрны эм ууж эхэлжээ.

Түүний туршлага илүү өргөн асуудлыг тусгаж байна. Венесуэлийн 2025 оны Амьжиргааны нөхцөлийн судалгаагаар венесуэлчүүдийн ердөө 10 орчим хувь нь цахилгааны тасалдалгүй амьдардаг. Хүн амын дийлэнх хэсгийн хувьд найдваргүй цахилгаан хангамж өдөр тутмын амьдралын архаг асуудал болжээ.

Цахилгааны тасалдал орон нутгийн эдийн засагт ч хохирол учруулж байна. Үндэсний худалдааны танхимын мэдээлснээр цахилгааны хямрал болон тус улсын эдийн засгийн ерөнхий хүндрэлийн хамтын нөлөөгөөр энэ онд бизнесийн 38 хувь нь хаагдсан байна.

Маракайботой адил Сулиа мужид байрладаг Пуэртос де Алтаграсиа хотод Сара Эрнандес савласан ундны ус борлуулдаг компанид ажилладаг. Генератортой байсан ч шатахуун тэр бүр олдохгүй тул тасалдлын үеэр бизнесээ үргэлжлүүлэхэд хэцүү. Тодорхойгүй байдлаас болж төлөвлөгөө гаргах бараг боломжгүй. Цахилгаан хэзээ ч тасарч болох бөгөөд зарим бизнес нэг өдөрт нэгээс олон удаа хязгаарлалтад өртдөг.

Үр дагавар нь зөвхөн худалдаагаар хязгаарлагдахгүй. Венесуэлийн төв бүс нутгийн Маракай хотын оршин суугч Келлис Гальярдо El País сонинд ярихдаа төрийн өмчит цахилгааны компани Corpoelec-ээс төлөвлөгөөт тасалдлын талаар сануулсан мессежийг өдөр бүр хүлээн авдаг ч заримдаа мессеж нь цахилгаан тасарсны дараа л ирдэг гэжээ.

Принтерийн бэхний хайрцаг үйлдвэрлэдэг компанид ажилладаг Гальярдо ажил дээрээ ч, гэртээ ч цахилгааны тасалдалд өртдөг. Цахилгааны хязгаарлалт сургуулийн үйл ажиллагааг тасалдуулах үед түүний хүүхдүүд ч хохирдог.

Цахилгааны тасалдал улам удаан, урьдчилан таамаглахад бэрх болохын хэрээр олон нийтийн газарт уур бухимдал улам илт харагдах болжээ. Өмнө нь тасалдлыг чимээгүй тэвчдэг байсан оршин суугчид одоо гудамжинд цугларч, зам хааж, шийдэл шаардаж байна. Турмеро, Валенсиа, Эль Токуйо, Каха Сека, Калабосо, Сараса, Валье де ла Паскуа зэрэг хотод болсон шөнийн жагсаал цахилгааны хямрал өдөр тутмын амьдралд хэчнээн гүн нэвтэрснийг харуулав.

2026 онд Венесуэл даяар иргэдийн эсэргүүцлийн давтамж, цар хүрээ хоёулаа эрс нэмэгдэв. Венесуэлийн нийгмийн зөрчилдөөний ажиглалтын төв (OVCS) 1 дүгээр сараас 8 дугаар сарын хооронд 4000 гаруй жагсаал бүртгэсэн бөгөөд OVCS-ийн зохицуулагч Марко Антонио Понсегийн тэмдэглэснээр энэ нь өмнөх ижил хугацаанаас гурав дахин их юм. Зөвхөн 8 дугаар сард өдөрт дунджаар 22 жагсаал болсон бөгөөд цахилгааны байнгын тасалдал олон нийтийн гол гомдлын нэг байв.

Венесуэлчүүдийн хувьд асуудал нь зөвхөн харанхуйд суухаар хязгаарлагдахгүй. Энэ нь бизнесүүд бараа бүтээгдэхүүн, ажлын цагаа алдаж, хүүхдүүд сургууль дээрээ цахилгаангүй үлдэж, гэр бүлүүд хэт халуунд унтаж чадахгүй зовж, ажилчид өдрөө төлөвлөж чадахгүй, хүмүүс эрүүл мэндийн тусламж авч чадахгүй байна гэсэн үг. Жишээлбэл, Баркисимето хотын диализын тасагт цахилгаан тасарснаас болж бөөрний 42 өвчтөн эмчилгээ хийлгэж чадаагүй.

Венесуэлийн одоогийн цахилгааны онцгой байдал 2019 оны хямралыг санагдуулж байна. Тэр үед хүчтэй ган гачгийн улмаас тус улсын цахилгааны томоохон хувийг нийлүүлдэг усан цахилгаан станцын цогцолбор болох Гури усан сангийн усны түвшин буурч байв. Энэ үеийн хамгийн чухал үйл явдлын нэг нь улс даяар 6 хоног үргэлжилсэн цахилгааны тасалдал байлаа.

Өнөөгийн хямрал эрчим хүчний систем олон жил доройтсоны дээр нэмэгдэж байна. Венесуэл ойролцоогоор 30000 мегаватт суурилагдсан хүчин чадалтай ч одоогоор түүний талаас бага хэмжээг үйлдвэрлэж байна. Эрэлт өндөр үед энэ зөрүү онцгой асуудал болдог.

Засгийн газар саяхан системийг сэргээн босгоход чиглэсэн шинэ хөрөнгө оруулалтыг зарлав. 6 дугаар сард эрх баригчид АНУ-д төвтэй General Electric компанитай хоёр жилийн дотор 1000 МВт үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг сэргээх гэрээ байгуулсан бөгөөд дараагийн дөрвөн жилд нэмэлт 5000 МВт-ыг сэргээхээр төлөвлөжээ.

Мөн 2007 онд барьж эхэлсэн ч хэзээ ч дуусаагүй Токома усан цахилгаан станцын төсөлтэй холбоотой өөр нэг гэрээг зарлав. Эрх баригчдын хэлснээр эдгээр төсөл нь Венесуэлийн эрчим хүчний дэд бүтцийг сэргээх өргөн хүрээний хүчин чармайлтын нэг хэсэг юм.

Гэсэн хэдий ч цахилгааны тасалдлыг туулж буй оршин суугчдын хувьд урт хугацааны төлөвлөгөө ойрын хугацаанд бараг тус болохгүй. Цахилгааны хомсдол олон жил үргэлжилсэн улсад шинэ тасалдал бүр илүү урт түүхийн ачааг үүрдэг: зайлшгүй шаардлагатай нийтийн үйлчилгээ улам найдваргүй болж, оршин суугчид гэрэл дахин асахыг хүлээсээр үлддэг түүх юм.

Global Voices нь олон нийтийг нэгтгэх, хүний эрхийг хамгаалахад тууштай хэвлэл мэдээллийн байгууллага хүмүүс өөрсдийн нийгэм, улсын хилээс гадна болж буй үйл явдлыг хэрхэн хүлээн авахад эерэгээр нөлөөлж чадахын хамгийн анхны бөгөөд хамгийн тод жишээнүүдийн нэг юм.

Энэ ажлаа үргэлжлүүлэхэд маань туслахын тулд хандив өгөхийг хүсье.