Финландын Ерөнхийлөгч Стубб: Европ харанхуйн шинэ эринд амьдарч байна

Политико Европ сайтын мэдээлснээр, Финландын Ерөнхийлөгч Александр Стубб Даваа гарагт Бельгийн Брюгге хот дахь Европын коллежид үг хэлэхдээ олон дайн, АНУ, Хятадын өрсөлдөөн дүрэмд суурилсан дэлхийн дэг журмыг гишгэчилж байгаа тул Европ харанхуйн эринд амьдарч байна гэж мэдэгдэв. Хүйтэн дайны дараах эрин дуусч, дэлхий 1945 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайн дуусах, 1989 онд коммунизм нурах үеийнх шиг шийдвэрлэх мөчид ирээд байна гэж тэрбээр үзжээ.

Өөрөө 1990-ээд онд суралцаж байсан тус сургуулийн оюутнуудад хандан Стубб ерөнхийдөө өөдрөг үзэлтэй ч одоо гутрах шалтгаан харамсалтай нь олон байна гэв. “Нэг ёсондоо би гэрлийн эринд суралцаж эхэлсэн бол та нар харанхуйн эринд суралцаж эхэлж байна” гэж тэрбээр хэлэв. Хүн төрөлхтний хамгийн том гурван алуурчин болох өвчин, өлсгөлөн, дайныг ялсан гэж өмнө нь хэлж чаддаг байсан бол одоо энэ нь үнэн биш болсон гэжээ.

Геополитикийн өөрчлөлтийн талаар өргөн судалж, бичиж ирсэн Стубб АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацаанд, ялангуяа Украины энхийн хэлэлцээрийн асуудлаар Европын хүчин чармайлтад ойрхон оролцож иржээ. Тэрбээр оюутнуудыг зарим тооцоогоор 65 мөргөлдөөн, дайн өрнөж буй, Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойших аль ч үеийнхээс олон мөргөлдөөнтэй хатуу ширүүн ертөнцөд төгсөнө гэж анхааруулав.

Стуббын үзэж буйгаар, дэлхийн аюулгүй байдал томоохон гүрнүүд болох АНУ, Хятад хамтын ажиллагааг сонгох уу, сөргөлдөөнийг сонгох уу гэдгээс хамаарна. “Бидний хүн бүрийн өмнө тулгарч буй гол асуулт бол Орос хөршүүд рүүгээ дахин довтлохгүй байхыг баталгаажуулах Европын аюулгүй байдлын бүтцийг бий болгох явдал юм” гэж тэрбээр хэлэв. НАТО амин чухал холбоо хэвээр байх ч Орос, Европын хооронд итгэлцэл бий болгох арга хэмжээ зэрэг шинэ үйл явцыг боловсруулах ёстой гэжээ.

Стубб ирээдүйн дипломатч, улс төрч, албан хаагчдыг гутралд автахгүй, бэрхшээлийг үл харгалзан гэрлийн шинэ эриний төлөө зоримог байхыг уриалав. Тэрбээр 30 жилийн дараа Европын холбоо одоогийн 27 гишүүнээс 40 гишүүнтэй болж, Норвеги, Молдав, Украины хамт Их Британи ч эргэн нэгдэж болно гэж мэдэгдэв.