Хятадын зах зээл саарч, Британийн уламжлалт элит хувийн сургуулиуд Энэтхэг рүү тэлж байна

Энэтхэгийн баруун хойд хэсгийн Пенжаб мужийн Чандигарх хотын захад 473 жилийн түүхтэй Британийн уламжлалт нийтийн сургууль энэ жил анхны охидын олон улсын хотхоноо нээжээ гэж Би-Би-Сигийн хятад хэлний алба мэдээлэв. Мохали дахь Бедфорд сургууль бол Энэтхэгт салбар нээсэн хамгийн сүүлийн Британийн нийтийн сургууль бөгөөд Их Британийн хамгийн эртний гурван сургууль зэрэг дор хаяж зургаан түүхэн элит хувийн сургууль сүүлийн жилүүдэд Энэтхэгийн янз бүрийн газарт хотхон нээсэн байна.

Тэдний тэлэлт Хятадын зах зээлийн нөхцөл хатуурч, Их Британи 2025 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс хувийн сургуулийн төлбөрт нэмэгдсэн өртгийн албан татвар ногдуулж эхэлсэн үетэй давхцаж байна. 2023 оноос хойш Энэтхэгийн Цахиурын хөндий гэгддэг Бенгалуру хот Энэтхэгийн анхны Ерөнхий сайд Жавахарлал Неругийн төгссөн алдарт Хэрроу сургуулийн Энэтхэг дэх төв болжээ. Шрусбери сургууль Энэтхэгийн төв хэсгийн Бхопал хотод, Веллингтон коллеж Дорнын Оксфорд гэж өөрийгөө нэрлэдэг баруун хэсгийн Пуна хотод салбар байгуулсан.

Олон арван жилийн турш Энэтхэгт колонийн үеийн Британийн нийтийн сургуулийн тогтолцоог дуурайсан, голдуу элит, язгууртан гэр бүлд үйлчилдэг дотуур байртай сургуулиуд байсан. Гэвч шинэ баян давхарга өсөхийн хэрээр илүү олон энэтхэг гэр бүл хүүхдээ олон улсын боловсролд хамруулахыг хүсэх болжээ. Хэрроу сургуулийн Бенгалуру дахь салбарын захирал Кэролайн Пасков “Манай олон улсын хөтөлбөр олон эцэг эхийн сонирхлыг их татдаг” гэв. Хэрроу, Бедфорд сургуулиуд нь дэлхийн 10,000 орчим сургуульд хэрэглэгддэг Кембрижийн хөтөлбөрийг бага ангиас ахлах ангийн шалгалт хүртэл бүрэн заадаг Энэтхэгийн цөөн сургуулийн нэг юм.

Хэрроу сургуулийн Бенгалуру дахь салбарын багш нарын 60 хувь нь гадаадынх бөгөөд бусад Британийн нийтийн сургуулийн нэгэн адил өөрийн уламжлалыг Энэтхэг дэх хотхондоо авчирчээ. Эдгээр Британийн уламжлалт соёл өглөө бүр Энэтхэгийн төрийн дууллыг хамтдаа дуулах, Ганеш Чатуртхи зэрэг Хинду шашны баяр тэмдэглэх зэрэг орон нутгийн заншилтай хослон оршдог. Пасковын хэлснээр баян орон нутгийн гэр бүлүүдээс гадна гадаадад удаан амьдраад эх орондоо буцаж ирсэн, эсвэл Их Британи, Ойрхи Дорнодод амьдарч хүүхдээ Энэтхэгийн соёлтой холбоотой байлгахыг хүсдэг гадаад дахь энэтхэгчүүд ч эдгээр сургуулийн чухал зах зээл юм.

Өнгөрсөн арван жилд Британийн нийтийн сургуулиудын гадаад тэлэлт Хятад, Хонконгийн зах зээлээс ихээхэн хамааралтай байсан бөгөөд одоо 50 Британийн сургуулийн ажиллуулж буй 151 гадаад салбар хотхоны тал нь Хятад, Хонконгт байрладаг. Гэвч Хувийн боловсролын бодлогын форумын 2025 онд нийтэлсэн судалгаагаар зохицуулалтын өөрчлөлт, засгийн газруудын хяналт чангарч, бүр эсэргүүцэх хандлага гарсны улмаас өсөлт удааширсан. Хятад 2024 онд бүх хичээлд эх оронч үзлийн боловсролыг шингээхийг шаардсан шинэ хууль нэвтрүүлснээр зарим төлөвлөсөн хотхоны төсөл цуцлагдаж, сургуулиуд Энэтхэг, Вьетнам зэрэг өөр зах зээлийг авч үзэх болжээ.

Мөн Их Британи 2024 оны намрын төсвөөр хувийн сургуулийн төлбөрт 20 хувийн нэмэгдсэн өртгийн албан татвар ногдуулснаар олон хувийн сургууль гадаадад хөгжих боломж хайхад хүрсэн гэж Мохали дахь Бедфорд сургуулийн үүсгэн байгуулагч захирал Наоми Аткинс хэлэв. Түүний хэлснээр бусад оронд Британийн сургуулиуд ихэвчлэн түншүүдээсээ орлогын 10 хувьтай тэнцэх хураамж авдаг бол Энэтхэгт ашгийн хувь зарим тохиолдолд ердөө 1 хувь хүртэл буурч болох юм.

Энэтхэгт 250 сая орчим сурагч байгаа ч англи хэлний боловсрол аль эрт гүн нэвтэрсэн тул орон нутгийн сургуулиудын өрсөлдөөн Хятад, Өмнөд Солонгос, Вьетнам зэрэг англи хэлгүй орнуудаас хамаагүй ширүүн. Түүнчлэн Энэтхэгт нэг хүнд ногдох орлого бага хэвээр байгаа бөгөөд зарим сургуулийн бүрэн дотуур байрны төлбөр 15,000 фунт ба түүнээс дээш хүрдэг нь өсөлтийг хязгаарлаж байна. Иймээс Энэтхэгт эдгээр сургуулийн хөгжил тэсрэлттэй бус, удаан бөгөөд тогтвортой байх магадлалтай бөгөөд энэ зах зээл ойрын хугацаанд Хятадын зах зээлийн уналтаас үүдсэн алдагдлыг нөхөхөд хангалтгүй байна.