Сири батлан хамгаалах, аюулгүй байдлын шинэ их сургуулийн зарим хөтөлбөрт эмэгтэйчүүдийг элсүүлэхийг хориглов

Дойче Велле-гийн мэдээлснээр, Сирийн Боловсролын яам 10 дугаар сарын эхээр шинээр байгуулагдсан Батлан хамгаалахын ухааны үндэсний их сургууль, Аюулгүй байдлын ухааны Сирийн их сургуульд хамаарах элсэлтийн шинэ журам зарлажээ. Эхнийх нь тодорхой хөтөлбөрт зөвхөн эрэгтэй оюутан элсүүлэх бол хоёр дахь нь бараг бүх хөтөлбөртөө эмэгтэйчүүдийг хориглосон байна. Сирийн эмэгтэйчүүд эдгээр хичээлийг бусад ерөнхий чиглэлийн их сургууль, коллежид судлах боломжтой хэвээр байгаа ч энэ шийдвэр тус улсын дотор болон гадна маргаан дагуулжээ.

Дамаскийн 23 настай, коллеждоо мехатроникийн инженерийн чиглэлээр суралцаж буй цөөн эмэгтэйчүүдийн нэг Лин Нажаб магистрт суралцах төлөвлөгөө нь шинэ журмын улмаас тасалдаж болзошгүй, өөр мужид нүүх шаардлага гарч магадгүй гэж хэлэв. Гэвч гэр бүлээсээ хол өөр мужид нүүх нь дотуур байрны таагүй нөхцөл, ганцаараа амьдардаг эмэгтэйг консерватив сиричүүд буруушаадаг зэрэг бэрхшээлтэй гэжээ. “Хүйс чадварыг тодорхойлдоггүй. Өндөр академик шалгуур л гол байх ёстой” гэж тэрбээр хэлэв.

Халебын идэвхтэн Фатун Харбатли хүн өөрийн чадварыг харж буй салбараа сонгох ёстой гэж эсэргүүцсэн бол Дамаскийн хөдөө нутгийн гурван хүүхдийн ээж Камар аль-Ясер эдгээр салбар хүчтэй бие бялдар, их хүчин чармайлт, аялал, хээрийн ажил, алслагдсан газар хонох шаардлагатай тул залуу эрэгтэйчүүдэд илүү тохирно хэмээн хоригийг зөвтгөжээ. Журмыг нарийвчлан харвал энэ нь эмэгтэйчүүдийг армиас хол байлгахтай илүү холбоотой байж болох юм: Батлан хамгаалахын ухааны их сургуульд суралцагчид Сирийн армид алба хаах ёстой бөгөөд Аюулгүй байдлын ухааны их сургуулийн төгсөгчид дотоод аюулгүй байдлын хүчинд 20 жил хүртэл алба хаах үүрэг хүлээдэг.

Хүний эрхийн ажиглагч байгууллага элсэлтийн мэдэгдлээс хэдхэн хоногийн дараа шүүмжилсэн мэдэгдэл гаргаж, “Ялгаварлан гадуурхсан дүрэм Сирийн олон улсын эрх зүйн үүргийг илт зөрчиж байгаа бөгөөд төрийн байгууллага дахь эмэгтэйчүүдийн үүргийг хязгаарлаж, хүйсийн хэвшмэл ойлголтыг бэхжүүлж буй шилжилтийн эрх баригчдын санаа зовоосон үйлдлийн нэг хэсэг юм” гэжээ.

Шинэ журмаар Халеб дахь төмөр замын институт, Румейлан, Хомс, Дейр-эз-Зор, Баниясын газрын тос, байгалийн хийн сургалтын байгууллага, Идлибийн радио, телевизийн курст ч эмэгтэйчүүдэд хязгаарлалт тогтоосон бол цэцэрлэгийн багш, сувилагч, эх баригчийн сургалтад эрэгтэйчүүдийг хориглож, зөвхөн эмэгтэйчүүдэд зориулжээ.

Боловсролын салбарт хамгийн сүүлд засгийн газар 2026-2027 оны хичээлийн жилийн сурах бичгийг өөрчилсөн хэрэг гарчээ. Яам дарангуйлагч Башар Асадын дэглэмтэй холбоотой зураг, бэлгэдлийг хасна гэж өмнө нь зарласан ч энэ долоо хоногт сэтгүүлчид толгойгоо бүтээгээгүй эмэгтэйчүүдийн зургийг хасаж, эсвэл алчуур зүүсэн болгон өөрчилж, нүцгэн цээжтэй хөшөөнд хантааз өмсгөж, бүжиглэж буй эрэгтэйчүүдийн зургийг хассаныг анзаарчээ. Албаныхан хүйсээр ялгасан зарим журмыг энэ оны эхээр нэгтгэж шинэ институт болгосон Асадын үеийн коллежуудаас уламжлан авсан гэж мэдэгджээ.

Вашингтонд төвтэй Ойрх Дорнодын хүрээлэнгийн 2024 оны судалгаагаар Арабын олон орон эмэгтэйчүүдийг цэргийн коллежид суралцуулж, алба хаалгадаг ч ихэвчлэн байлдааны бус эсвэл бэлгэдлийн үүрэгт хязгаарладаг аж. Сирийн Батлан хамгаалах, аюулгүй байдлын судалгааны төв ч эмэгтэйчүүд аюулгүй байдлын албанд түүхэндээ хязгаарлагдмал, голдуу бэлгэдлийн байдлаар оролцож ирсэн гэж энэ оны бодлогын баримт бичигтээ тэмдэглэжээ. Судалгааны зохиогч Дина Аракжи аюулгүй байдлын салбар дахь хүйсийн олон янз байдал бүх иргэнийг үүрэг хариуцлагаараа тэгш гэж харах боломж олгоно гэж үзэж байна.

Сирийн идэвхтэн Рана аль-Аш хориг нь Сирийн залуу эмэгтэйчүүдэд юу хийж болох, болохгүйг заасан мессеж өгч, боловсролын байгууллага өөрөө гэр бүл, нийгмийн хүлээлтийг баталгаажуулснаар түүнийг эсэргүүцэхийг улам хүндрүүлнэ гэжээ. Швейцарийн Ойрх Дорнодын хүрээлэнгийн сири шинжээч Надра Бунни хүйсээр хязгаарлах нь шинэ Сирийн онцлог болох эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа ч хоригийн эсрэг бухимдал шинэ эрх баригчид засгийн газрын шийдвэрийг эргэлзэж, буцааж болдог хүлээлтийг тогтоох уу, эсвэл иргэдэд дуу хоолой нь үр дагаваргүй гэж сургах уу гэсэн чухал асуултыг дагуулж байна гэж бичжээ.